Polska Izba Ubezpieczeń i Związek Banków Polskich 11 listopada zaapelowały do europosłów o głosowanie przeciwko strategii Retail Investment Strategy (RIS). Parlament Europejski miał zająć się projektem dzień później. Organizacje podkreślają, że popierają ochronę konsumentów i rozwój inwestowania detalicznego, ale ich zdaniem wynegocjowany kompromis może nadmiernie obciążyć krajowe banki, ubezpieczycieli i pośredników.
Jednym z głównych punktów sporu są wymogi „Value for Money”, czyli oceny, czy produkt finansowy zapewnia klientowi odpowiednią wartość w stosunku do kosztu. PIU i ZBP ostrzegają, że unijne benchmarki mogą nie uwzględniać specyfiki polskiego rynku, a w praktyce wywołać presję na ujednolicanie cen i produktów. Wskazują też na dodatkowe obciążenia fiskalne polskich instytucji, w tym podatek od aktywów, które — ich zdaniem — mogą utrudnić dostosowanie się do nowych wymagań.
Wątpliwości dotyczą prowizji i dostępu do doradztwa
Organizacje krytykują również proponowany test zachęt dla pośredników. Choć projekt nie wprowadza formalnego zakazu prowizji, zdaniem sygnatariuszy jego kryteria oraz przyszłe przepisy wykonawcze mogą ograniczyć dotychczasowe modele wynagradzania. To ważna kwestia dla Polski, gdzie sprzedaż produktów finansowych i ubezpieczeniowych opiera się między innymi na agentach oraz bancassurance, czyli dystrybucji ubezpieczeń za pośrednictwem banków.
PIU i ZBP ostrzegają, że wzrost kosztów obsługi tych kanałów mógłby osłabić ich rentowność, a w konsekwencji ograniczyć klientom dostęp do części produktów i doradztwa. Zwracają też uwagę na możliwe nakładanie się RIS na krajowe regulacje dotyczące dystrybucji ubezpieczeń oraz rekomendacje nadzorcze. Według autorów apelu nowe obowiązki oznaczałyby kolejne wydatki na dostosowanie działalności, mimo że część szczegółowych zasad ma dopiero zostać opracowana.
Spór o to, jak pobudzić inwestycje
W piśmie organizacje podnoszą także, że projekt przewiduje ponad 20 mandatów do przygotowania przepisów wykonawczych, przez co skala przyszłych kosztów pozostaje niepewna. Ich zdaniem może to odciągać środki od innowacji i długoterminowych inwestycji, zamiast wspierać unijny cel mobilizowania oszczędności. To stanowisko branżowe, a nie ocena skutków przesądzona przez instytucje UE: apel przedstawia obawy sektora bankowego i ubezpieczeniowego, podczas gdy strategia ma służyć wzmocnieniu ochrony inwestorów detalicznych.
W centrum debaty pozostaje więc pytanie, jak pogodzić większą ochronę klientów z dostępnością i różnorodnością produktów inwestycyjnych. Dla polskich oszczędzających znaczenie będą miały ostateczny kształt przepisów, sposób ich wdrażania oraz to, czy nowe wymogi przełożą się na ceny, prowizje i dostęp do doradców. Apel PIU i ZBP z 11 listopada pokazał, że krajowy sektor finansowy chce, by te skutki były uwzględnione w unijnych regulacjach.
